W skrócie
- Obowiązek rocznego przygotowania przedszkolnego dotyczy dzieci, które w danym roku kalendarzowym kończą 6 lat, i można go zrealizować zarówno w placówce publicznej, jak i niepublicznej.
- W przedszkolu publicznym sześciolatek jest ustawowo zwolniony z opłat za pobyt i płaci wyłącznie za wyżywienie, a w zwykłym przedszkolu niepublicznym taka gwarancja nie obowiązuje.
- Standardowa dotacja gminna dla przedszkola niepublicznego wynosi 75% podstawowej kwoty dotacji dla przedszkoli, a placówka wyłoniona w konkursie gminnym może otrzymać 100%.
Czym jest obowiązkowa zerówka i gdzie można ją zrealizować?
Obowiązkowa zerówka to potoczna nazwa rocznego przygotowania przedszkolnego, którym objęte jest każde dziecko kończące 6 lat w danym roku kalendarzowym. Obowiązek ten rozpoczyna się z początkiem roku szkolnego w tym roku kalendarzowym i trwa do jego zakończenia. Rodzic sam decyduje, gdzie zostanie on zrealizowany, bo przepisy dopuszczają kilka równorzędnych miejsc.
Roczne przygotowanie przedszkolne można zrealizować w przedszkolu publicznym, w przedszkolu niepublicznym, w oddziale przedszkolnym przy szkole podstawowej lub w innej formie wychowania przedszkolnego. Prawo oświatowe nie różnicuje tych miejsc pod względem samego obowiązku pedagogicznego. Różnicuje je natomiast pod względem finansowania, i to właśnie ta różnica najczęściej umyka rodzicom szukającym placówki dla sześciolatka.
Czy przedszkole niepubliczne musi zapewnić bezpłatną zerówkę?
Zwykłe przedszkole niepubliczne nie ma ustawowego obowiązku zapewnienia bezpłatnej zerówki. Sam fakt, że dziecko realizuje w danej placówce obowiązek szkolny, nie zwalnia rodzica z czesnego ustalonego przez organ prowadzący, czyli podmiot zarządzający przedszkolem. To rozróżnienie jest kluczowe, bo wielu rodziców utożsamia słowo „obowiązkowa” z „bezpłatna”, a te dwa pojęcia w polskim prawie oświatowym opisują zupełnie różne kwestie.
Obowiązkowość zerówki dotyczy wyłącznie tego, że dziecko musi gdzieś odbyć roczne przygotowanie przedszkolne, pod rygorem konsekwencji przewidzianych dla niespełniania obowiązku. Nie dotyczy natomiast tego, ile placówka może za tę usługę pobierać. Wyjątkiem są placówki o statusie publicznym oraz niepubliczne przedszkola, które wygrały konkurs gminny na prowadzenie wychowania przedszkolnego na zasadach zbliżonych do publicznych, co opisujemy w dalszej części artykułu.
Jak dotacja gminna wpływa na czesne w przedszkolu niepublicznym?
Dotacja gminna obniża koszty prowadzenia placówki, ale nie jest prawnie powiązana z wysokością czesnego pobieranego od rodzica. Zgodnie z ustawą z 27 października 2017 roku o finansowaniu zadań oświatowych gmina ma obowiązek przyznać niepublicznemu przedszkolu dotację oświatową na każde zapisane dziecko. Standardowa stawka to 75% podstawowej kwoty dotacji dla przedszkoli, wyliczanej na podstawie wydatków bieżących gminy na dziecko w jej własnych placówkach.
Pieniądze z dotacji trafiają bezpośrednio do organu prowadzącego przedszkole, a nie na konto rodzica, a przepisy nie uzależniają jej wysokości od tego, jakie czesne pobiera dana placówka. W praktyce dwa niepubliczne przedszkola w tej samej gminie mogą dostawać identyczną dotację na dziecko, a mimo to jedno z nich pobierać czesne dwa razy wyższe niż drugie. Wyższą, stuprocentową dotację może otrzymać placówka wyłoniona w drodze konkursu ogłaszanego przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta, w zamian zobowiązując się do zasad zbliżonych do przedszkola publicznego. Ten mechanizm i jego skutki dla rodzica pokazuje tabela poniżej.
Ile realnie kosztuje zerówka w przedszkolu publicznym?
Zerówka w przedszkolu publicznym jest dla sześciolatka bezpłatna w zakresie nauczania, wychowania i opieki, niezależnie od liczby godzin faktycznego pobytu dziecka w placówce. Potwierdziło to również Ministerstwo Edukacji Narodowej, wskazując wprost, że przedszkole nie może pobierać opłat za korzystanie z wychowania przedszkolnego od dzieci, które w danym roku kalendarzowym kończą 6 lat. To realna różnica względem młodszych roczników, dla których bezpłatne jest tylko pierwsze 5 godzin dziennie, a każda kolejna rozpoczęta godzina podlega opłacie ustalonej przez radę gminy, w granicach ustawowego limitu.
Jedynym stałym kosztem pozostaje wyżywienie, którego stawkę dzienną ustala samo przedszkole, najczęściej w granicach około 10–25 zł, zależnie od liczby posiłków. Rada gminy może też wprowadzić dodatkowe zwolnienia lub ulgi, na przykład dla rodzin wielodzietnych. Zanim rodzic założy konkretny budżet na przedszkole publiczne, warto sprawdzić lokalną uchwałę w sprawie opłat, bo stawki różnią się między gminami.
Jak wygląda zerówka i jej finansowanie w ABC w Piasecznie?
W zerówce ABC w Piasecznie program przygotowania do szkoły i zasady rozliczenia finansowego to dwie osobne sprawy. Jako niepubliczne przedszkole realizujemy podstawę programową wychowania przedszkolnego, wzbogaconą o elementy wczesnoszkolne, między innymi naukę czytania, pisania i rozwijanie myślenia matematycznego, w kameralnych grupach. Nad rozwojem dzieci czuwa u nas zespół nauczycieli wspierany przez psychologa i logopedę, dostępnych też dla rodzin zgłaszających się z konkretną trudnością rozwojową dziecka.
Pomoce i materiały edukacyjne oraz sportowe zapewnia placówka. Natomiast jeśli chodzi o zajęcia plastyczne – rodzice opłacają wyprawkę plastyczną, a placówka kupuje za te pieniądze materiały potrzebne do tworzenia prac plastycznych. Pracujemy od poniedziałku do piątku w godzinach 7:00–18:00, co pozwala dopasować godziny odbioru dziecka do zmiennego grafiku pracy rodziców. Dokładny cennik, w tym zasady dotyczące ewentualnej dotacji gminnej, ustalamy indywidualnie podczas rozmowy z dyrekcją, bo zależy od aktualnej sytuacji formalnej placówki i wybranego zakresu opieki.
Na co zwrócić uwagę, wybierając płatną zerówkę niepubliczną?
Wybór niepublicznej zerówki zależy od kilku konkretnych ustaleń, które warto sprawdzić przed podpisaniem umowy. Dobrze zrobiona rozmowa wstępna oszczędza potem nerwy i pieniądze. Poniższa lista porządkuje to, o co zapytać placówkę.
- Zapytaj o status placówki, czyli czy to zwykłe przedszkole niepubliczne, czy publiczne prowadzone przez podmiot niesamorządowy.
- Poproś o pełny cennik: czesne, wyżywienie, ewentualne opłaty za zajęcia dodatkowe i materiały.
- Sprawdź co umowa mówi o opłacie w razie nieobecności dziecka, na przykład podczas choroby.
- Porównaj kilka placówek pod kątem wielkości grup i dostępności specjalistów, nie tylko wysokości czesnego.
- Upewnij się, że placówka zapowiada podwyżki czesnego z wyprzedzeniem, a nie z dnia na dzień.
Podsumowanie
- Obowiązek rocznego przygotowania przedszkolnego można zrealizować w placówce publicznej lub niepublicznej, ale zasady finansowania w obu przypadkach są zupełnie inne.
- W zwykłym przedszkolu niepublicznym czesne zwykle pozostaje w pełnej wysokości, mimo obowiązkowego charakteru zerówki, bo dotacja gminna trafia do placówki, a nie na konto rodzica.
- Rodzic ma ustawowe prawo zrealizować obowiązek bezpłatnie, poza wyżywieniem, w placówce publicznej, a wybór droższej opcji niepublicznej jest świadomą decyzją.
- Przed zapisaniem dziecka warto sprawdzić status prawny placówki i zasady naliczania opłat, zamiast zakładać, że słowo „obowiązkowa” oznacza automatycznie „bezpłatna”.